Səhərlər artan öksürəyə diqqət

Səhərlər  artan öksürəyə diqqət!

Səhərlər artan öksürəyə diqqət

Səhərlər artan öksürəyə diqqət

Səhərlər  artan öksürəyə diqqət!

  • XOAX bütün dünyada ildə 2, 5 milyona yaxın can alır. Səhərlər  artan öksürəyə diqqət etmək lazımdır.
  • Öksürək, bəlğəm  çıxartma, nəfəs darlığı kimi əlamətləri ilə özünü göstərən  XOAX (Xroniki -Obstruktif-Tıxayıcı Ağciyər xəstəliyi) xüsusilə siqaret çəkənləri təhdid edir.
  • Gizli-gizli irəliləyən bu xəstəliyin erkən əlamətləri səhərlər  artan öksürəkdir… Səhərlər  artan öksürəyə diqqət edilməlidir
  • Bütün dünyada ciddi bir ölüm səbəbi olan bu xəstəlik üzündən hər il 2,5 milyona yaxın insan həyatını itirir.
  • Xəstəlik bütün dünyada ölüm səbəbləri arasında 2020 ci ildə 3 cü sırada olacağı görünür.
  • Mütəxəssislər XOAX xəstəliyinin öskürək, balğam çıxartma, nəfəs darlığı, xışıltılı nəfəs alma kimi əlamətlərini  anlaya bilməkləri üçün məlumat verdi.
  • XOAX  xəstələri  üçün risq faktoru astmada olduğu kimi genetik olmaq üzrə 2 qrupa bölünər.
  •  Ən önəmli risk faktoru tütün  istifadə etməkləridir.
  • Həddən çox siqaret çəkmək bu xəstəlik üçün bilinən ən önəmli bir faktordur.
  • Siqaret çəkənlərdə olan bu xəstəlik siqaret çəkməyənlərə nisbətən 10-25 dəfə daha çoxdur.
  • Aktif siqaret  çəkənlərin siqareti  bıraxdıqlarında tənəffüs funksiyalarını test edərək illik itki sürətinin  , siqaret çəkməyə davam edənlərə   görə çox azalması müşahidə olunur.
  •  Bu gün siqaret  çəkənlərin yüzdə 15-20-yə  yaxınında  XOAX  xəstəliyinin irəlilədiyi bilinməkdədir.
  • Tutduğu peşə də bu xəstəlik üçün əhəmiyyətli risk faktorudur. Ventilyasiyası pis, qorunma tədbirlərin tətbiq olunmadığı dumanlı və tozlu iş yerlərində çalışanlarda  bu xəstəliyin əmələ gələrək inkişafı etməsinə şərait yaranmış olur.

Xəstəliyin əlamətləri nədir? (Səhərlər  artan öksürəyə diqqət)

  • Xəstəliyin ilk əlamətləri öksürək  və bəlğəm əmələ gəlməsi dr.
  • Bu xəstələrin  böyük bir hissəsi  siqaret çəkməyin həddən çox olduğu üçün öskürək və bəlğəm əmələ gəldiyini düşünərək,  xəstəliyə heç bir önəm verməzlər.
  • Ancaq xəstəliyin ilk başlanğıcında yoxlanılaraq diaqnoz vaxtında qoyulması bu  xəstəlik  çox önəmlidir.
  • Erkən dövürdə diaqnozun qoyulması nəticəsində siqaret istifadəsini dayandırmaqla xəstəlik geriləyə bilər və xəstəıiyin inkişafı dayandırıla bilər.
  • öksürək ümumiyyətlə sabahları daha çox   və dayanmadan olur.
  • Xroniki bronxitin ön planda olduğu XOAX xəstəliklərində  öskürəklə birlikdə bəlğəm çıxarma da vardır.
  • Xəstəliyin bu dövrdə fərq edilməməsi və siqaretə davam edilməsi nəticəsində xəstəlik irəliləyər və xışıltılı tənəffüs, nəfəs darlığı kimi əlamətlər ortaya çıxar.
  • Ayrıca bəzi xəstələrdə bəlğəmlə birlikdə xəfif hemoptizi (qan tüpürmə) ola bilir.
  • Ön planda emfizeması iştirak etdiyi bu xəstəlik faktlarında isə xəstələr ən çox nəfəs darlığından şikayətlənərlər.
  •  Bu qrupdakı xəstələrdə xışıltılı tənəffüs, öskürək və bəlğəm çıxarma şikayətlənmələri daha seyrəkdir.
  •  Yenə  emfizemin ön planda olduğu XOAX xəstələri  ümumiyyətlə  astenik, incə quruluşlu  tiplərdir.
  •  Bu xəstəliyin ağır halı isə  qandaki oksigen miqdarında azalma və buna bağlı qaralma və ən sonunda ürək çatışmamazlığından ayaqlarda şişmə kimi əlamətlər ortaya çıxır.

Kimlər test etdirməlıdırlər? (Səhərlər  artan öksürəyə diqqət)

  • Siqaret istifadəsi, zərərli qaz   və ya genetik risk faktorları varlığıyla birlikdə, xroniki öskürək, bəlğəm  və nəfəs darlığı kimi semptomlarla müraciət edən xəstələrdə standart ağciyər rentgeni və “tənəffüs funksiya testləri” edilməlidir.
  • Standart ağciyər rentgeni vasitəsi ilə XOAX xəstəliyi ilə əlaqəli problemlər meydana çıxmasi ilə bərabər, yuxarıdakı şikayətlərə səbəb ola bilən ağciyər xərçəngi, bronxit  kimi digər ağciyər xəstəliklərinin diaqnozu da qoyula bilər.
  • Tənəffüs funksiyası  testləri ilə XOAX diaqnozu obyektiv olaraq təsdiq olunmaqla yanaşı  xəstəliyin ağırlıq dərəcəsini də müəyyən etmək olar.
  • Çox erkən dövürdə xəstəliyin diaqnozunu qoymaqla xəstəliyin qarşısını almaq oar.
  • İlk növbədə siqaret istifadəsini dayandırmaq lazımdır.
  • Bu isə xəstəliyin qarşısını ala biləcək tək bir yöntəmdir.
  • Bunun  üçün 40 yaşdan yuxarı olan insanlar üzərində , xüsusən siqaret istifadə edən insanlarda nəfəs yolu testləri aparılmalıdır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir